Een klimtouw is je lifeline in de rots. Letterlijk. Je hangt er je volle gewicht aan, je valt erop, en het is je partner bij elke beweging omhoog of omlaag. Toch behandelen we die rubberen slang vaak als een wegwerpartikel: na een dag klimmen rol je hem op, stop hem in de klimrugzak en vergeet hem tot de volgende trip.
▶Inhoudsopgave
Dat is een gemiste kans. Je touw wassen is niet zomaar poetsen; het is een cruciaal onderdeel van je veiligheidsritueel.
Een proper touw presteert beter, gaat langer mee en geeft je die geruststelling die je nodig hebt als je boven de klip hangt. Laten we het hebben over hoe je dat doet, zonder gedoe.
Waarom je touw écht proper moet zijn
Stel je voor: je staat aan de voet van een prachtige kalkrots in de Ardennen.
Je hebt net je nieuwe Edelrid Boa Eco touw van 9,8 mm uitgerold. Het voelt soepel, licht en sterk.
Maar na een paar weken intensief gebruik voelt het anders. Stugger. Vies. Dat "vieze" is niet alleen maar zand en aarde. Het is voornamelijk slijtagepoeder, micropartikels die ontstaan door wrijving in de kernen van het touw. Je kan het zien als fijn schuurpapier dat tussen de mantel en de kern zit.
Als je dat niet verwijdert, gaat je touw sneller slijten en wordt het harder en minder voorspelbaar.
Een proper touw glijdt ook beter door je ATC of Reverso. Denk aan die dag dat je je partner moet oppikken die wat dieper is gevallen. Een schoon touw loopt vlotter door je zekeringsapparaat.
Je hebt minder weerstand, wat resulteert in een vlottere bediening en minder hitteontwikkeling. Bovendien zorgt modder en zand voor extra slijtage aan je materiaal.
Je Petzl GriGri is een duurzaam beestje, maar fijn zand in de bewegende delen is nooit goed.
Kortom: wassen = veiligheid, levensduur en betere handling.
De juiste materialen: wat heb je nodig?
Voor je begint, verzamel je je materiaal. Je hebt geen dure, chemische schoonmaakmiddelen nodig. Integendeel. Die kunnen de kern van je touw aantasten.
De klassieke combo is een emmer met lauw water, een zachte borstel en de juiste zeep.
Kies voor een specifieke klimtouw-reiniger. Die zijn pH-neutraal en ontworpen om de coating van je touw te behouden.
Merken als Edelrid (met hun Rope Cleaner) of Beal hebben fijne producten die je voor een €10 à €15 vindt in elke klimwinkel. Je hebt ongeveer 5 liter water nodig voor een gemiddeld touw van 60 meter. Een zachte borstel is essentieel.
Geen harde afwasborstel die de mantel beschadigt. Denk aan een zachte nylon borstel die je ook gebruikt voor je klimschoenen.
Voor de wat grovere klusjes (zoals ingedroogde modder) kan je een zachte afwasborstel gebruiken, maar test hem eerst op een stukje touw dat je minder belangrijk vindt. Als je de ruimte hebt, is een speciale touw-wasmachine (zoals de Rope Bucket van onderhoudsmerk Tendon) een fantastische investering. Die kost je zo’n €40-€50 en maakt het wassen bijna moeiteloos. Als je die niet hebt, werkt een simpele emmer perfect.
De wasprocedure: stap voor stap
Het proces begint met het voorbereiden van je touw. Rol je touw volledig af.
Zoek een verontreinigde plek op, bijvoorbeeld een stuk waar je door de modder hebt gesleept of waar je touw over een scherpe rand heeft gehangen. Doe een beetje van je touw-reiniger op de borstel en dep het in het water. Werk in secties. Je hoeft niet het hele touw in één keer te wassen.
Begin met de vieze plekken. Borstel zachtjes in een cirkelende beweging over de mantel.
Voel hoe het vuil loskomt. Je ziet het water verkleuren. Dit is het bewijs dat je het goede doet. Als je het hele touw wilt wassen, vul je je emmer of wasmachine.
Laat het touw langzaam zakken. Geen gehaast. Laat het water het werk doen.
Gebruik je handen om het touw zachtjes te kneden. Druk het water door de kernen heen. Je voelt het verschil: het touw voelt na een paar minuten al soepeler aan.
Als je een wasmachine gebruikt, stop je touw in een kussensloop of een speciaal touwnet.
Gebruik een fijn programma, geen centrifuge, en maximaal 30 graden. De meeste klimmers wassen hun touw met de hand, dat voelt veiliger en je hebt meer controle.
Tip: Wrijf nooit te hard. De mantel van je touw is gemaakt van polyester of nylon. Te veel druk kan de vezels beschadigen. Denk aan het wassen van een delicate trui: zachtjes, met respect.
Drogen is het halve werk (en het gevaarlijkste)
Na het wassen komt het drogen. Dit is de fase waar de meeste fouten gebeuren.
Zet je touw nooit in de droogkast. De hitte vernietigt de kern. Hang je touw ook nooit te drogen in direct zonlicht.
UV-straling is de vijand van je touw. Het breekt de polymeren af, waardoor je touw zwakker wordt, zonder dat je het ziet. De beste manier?
Hang het touw in grote lussen over een droogrek of over de rugleuning van een stoel in een goed geventileerde ruimte.
Zorg dat de lussen niet te strak hangen, zodat de kern goed kan drogen. Het drogen duurt even. Reken op 24 tot 48 uur, afhankelijk van de luchtvochtigheid. Als je haast hebt, kan je een ventilator gebruiken om de luchtstroom te verhogen, maar begin nooit met een haardroger.
Een goed gedroogd touw voelt licht en soepel aan. Als je het oprolt en het voelt nog wat zwaar of koud aan, is het nog niet droog.
Stop het dan zeker niet in je klimrugzak. Vocht leidt tot schimmel, wat je touw onherroepelijk beschadigt. Wist je trouwens dat je ook je klimschoenen fris moet houden om materiaalbederf te voorkomen?
Wat met speciale touwen?
Niet alle touwen zijn hetzelfde. Een dynamisch hoofdtouw (type UIAA) heeft een andere behandeling nodig dan een dun, statisch touw (type CE) dat je gebruikt voor rappellen of als verbindingslijn.
De meeste moderne touwen hebben een behandeling gekregen (zoals Dry Treatment) die waterafstotend is. Als je zo’n touw wast, verminder je de effectiviteit van die behandeling. Gebruik in dat geval zeker een specifieke reiniger die de behandeling respecteert.
Edelrid Rope Cleaner is hier bijvoorbeeld goed voor. Denk ook aan je touw als je in de winter klimt.
Sneeuw en ijs kunnen vastvriezen. Spoel je touw na een ijsklimtocht direct uit met lauw water.
Vries je touw nooit in. Als je een touw van 9 mm of dunner gebruikt als rappellijn, wast je het sneller omdat het kleiner en lichter is. Je kan deze dunne touwen makkelijker in de wasmachine stoppen, maar behandeld ze met hetzelfde respect. Een nieuw touw van €150 tot €250 (afhankelijk van lengte en merk) verdient zorg.
Praktische tips voor de lange termijn
Regelmaat is belangrijk. Wacht niet tot je touw eruitziet alsof je het door een moeras hebt gesleept.
Een wasbeurt na elke 5 tot 10 intensieve klimdagen is een goed gemiddelde om de levensduur van je outdoor gear te maximaliseren.
Als je voelt dat het touw stugger wordt, is het tijd. Gebruik je touw ook niet voor andere doeleinden. Geen sjorwerk, geen picknicktafel afdekken.
Vuil van andere activiteiten hecht zich vast en maakt het wassen moeilijker. Leer hoe je jouw klimtouw optimaal opbergt op een koele, droge plaats, uit de zon. Rol het op in een grote lus (de 'dubbele acht') of in een 'sling'. Stop het in een ademende zak. Geen plastic tas, want dan kan het vocht niet weg.
Controleer je touw regelmatig op slijtageplekken, knopen of harde plekken. Als je na het wassen een plek vindt die niet proper wordt, of die hard aanvoelt, kan dit een teken van interne schade zijn. Twijfel je?
Laat het checken door een expert of vervang het. Je veiligheid is het waard. Een proper touw voelt niet alleen beter, het geeft je het vertrouwen om die extra moeilijke route te proberen.